Anh có thể trừng phạt Nga như thế nào về vụ đầu độc cựu điệp viên

London có thể ra lệnh trừng phạt kinh tế, đóng băng và tịch thu tài sản của những người giàu Nga có tài sản tại Anh.

Thủ tướng Anh Theresa May. Ảnh: Reuters.
Thủ tướng Anh Theresa May. Ảnh: Reuters.

Thủ tướng Anh Theresa May ngày 12/3 cho rằng Nga nhiều khả năng phải chịu trách nhiệm về vụ bố con nhà Sergei Skripal, cựu đại tá tình báo Nga từng bị kết tội làm gián điệp cho Anh, bị đầu độc. Bà May cảnh báo nếu Nga không có phản hồi đáng tin cậy thì bà sẽ họp với quốc hội để đưa ra biện pháp trả đũa.

Giới chuyên gia cho rằng Anh có thể theo đuổi các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm khắc hơn đối với Nga thông qua Liên minh châu Âu (EU), bên đã áp đặt các biện pháp nhắm vào doanh nghiệp và cá nhân có liên quan đến Điện Kremlin sau khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014, theo CNN.

“Dù Anh có biện pháp gì thì tác động của nó sẽ lớn hơn nếu họ phối hợp với các đồng minh phương Tây”, Andrew Foxall, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Âu – Á tại Hiệp hội Henry Jackson, nói.

Tuy nhiên, việc đưa ra các biện pháp trừng phạt mới có thể là một bước đi dài. Đạt được sự đồng thuận trong EU sẽ là quá trình tốn thời gian và Anh chỉ còn một năm trước khi rời khỏi khối này. Một số thành viên của EU cũng có thể phản đối các biện pháp chế tài đối với Nga vì các lý do chính trị hoặc kinh tế.

Anh có nhiều lựa chọn hơn nếu họ hành động một mình. Nước này trong những thập niên gần đây là nam châm thu hút những người Nga giàu có và những doanh nghiệp mà họ điều hành. Sở Giao dịch Chứng khoán London là “nhà” của 99 công ty có trụ sở tại Nga hoặc các nước thuộc Liên Xô cũ. Một lượng lớn người Nga sống và sở hữu tài sản ở London.

Michael O’Kane, đối tác cấp cao của Peters & Peters, cho biết người Nga thường chọn Anh làm điểm đến vì hệ thống pháp luật của nước này. “Họ thấy an tâm khi để tài sản ở London”, O’Kane nói.

Người Nga cũng muốn gửi con đến các trường của Anh và tận hưởng những dịch vụ văn hoá London cung cấp. Theo số liệu của Hội đồng Giáo dục Độc lập, hơn 3.000 học sinh Nga đang theo học tại các trường của Anh.

Knight Frank ước tính vào năm 2013, 10% thương vụ mua bất động sản đắt nhất London là của người Nga. Tổ chức Minh bạch Quốc tế cho biết vào năm ngoái rằng các tài sản ở Anh trị giá 940 triệu bảng (1,3 tỷ USD) đã được mua với điều mà họ mô tả là “khối của cải đáng ngờ” từ Nga.

Một số tài sản đó giờ có thể trở thành mục tiêu. “Anh có một đòn bẩy lớn với Nga mà họ chưa bao giờ sử dụng”, Bill Browder, một nhà đầu tư tại Nga nói. Browder thường xuyên chỉ trích Putin sau khi ông bị trục xuất khỏi Nga. “Tất cả các quan chức chính phủ Nga tham nhũng đều có tài sản ở London”, Browder nói thêm.

Anh có thể sử dụng Đạo luật Tài chính Hình sự được thông qua vào năm 2017 nhằm buộc những người Nga có liên quan đến vụ đầu độc hoặc có quan hệ thân cận với Putin phải giải thích cách họ mua bất động sản ở Anh. Nếu họ không thể chứng minh rằng tài sản đã được mua bằng tiền hợp pháp, chúng có thể bị tịch thu.

Chính phủ Anh cũng có thể đóng băng tài sản nếu họ tin rằng hành vi vi phạm nhân quyền đã được thực hiện. Một lựa chọn khác là nhắm mục tiêu đến những kẻ thực hiện vụ đầu độc theo luật khủng bố.

“Trong thực tế, việc nhắm mục tiêu vào thủ phạm sẽ không hiệu quả lắm vì họ ít khả năng có tài sản ở Anh. Việc nhắm vào những người thân cận với Putin có tài sản khó giải thích minh bạch ở Anh là lựa chọn nhanh hơn và hiệu quả hơn”, O’Kane nói.

Trước khi áp đặt các lệnh trừng phạt năm 2014 với Nga vì khủng hoảng Ukraine, Anh đã tập trung thúc đẩy một mối quan hệ kinh tế nhỏ nhưng tăng tiến với Nga. Bà May hiện giờ có thể trở nên quyết liệt hơn, ngay cả khi phải trả giá về tài chính. Foxall cho rằng Anh có thể đáp lại những lời kêu gọi về việc trấn áp nạn rửa tiền mà lâu nay họ vẫn phớt lờ.

“Một chính sách mới đối với Nga đang được hình thành ở Anh”. Foxall nói. “Dù muộn màng, chính phủ cuối cùng cũng đã thức tỉnh trước mối đe dọa mà Nga đặt ra”.

Một số nhà lập pháp Anh đang yêu cầu các điều khoản dựa trên Đạo luật Magnitsky được đưa vào Dự luật Trừng phạt và Chống Rửa tiền để cho chính phủ Anh các quyền hạn mới. Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Magnitsky vào năm 2012 để đóng băng tài sản ở Mỹ và ban lệnh cấm đến Mỹ với tất cả quan chức Nga liên quan đến việc giam giữ và cái chết của Magnitsky, luật sư từng làm việc cho Browder và sau đó chết trong nhà tù ở Moscow.

“Anh có thể phải chịu thiệt hại vì nhắm mục tiêu vào những người đã vi phạm luật pháp của nước họ, nhưng tôi nghĩ sẽ chẳng ai phàn nàn về điều đó”, Tom Keatinge, giám đốc của Viện Hoàng gia Anh, nói.

Phương Vũ