Ngân hàng phá sản không trả đủ tiền sẽ làm dân mất lòng tin

Sáng nay, thảo luận tại hội trường về luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi), nhiều ĐBQH cho rằng quyền lợi của người gửi tiền vẫn chưa được thể hiện rõ trong dự luật.

Theo ĐB Nguyễn Thị Lệ Thuỷ (Bến Tre), việc sửa đổi của luật Các tổ chức tín dụng lần này vẫn mang tính chắp vá, chưa toàn diện. Quyền lợi của người gửi tiền vẫn chưa được quy định rõ nét trường hợp ngân hàng đổ vỡ, phá sản, trong khi đây là cổ đông đặc biệt của ngân hàng khi góp 85% vốn huy động. 

Theo quy định hiện hành, người gửi tiền được chi trả bảo hiểm tiền gửi một mức chung  là 75 triệu đồng cho tất cả các hạn mức gửi tiền trong trường hợp ngân hàng phá sản.

“Tỷ lệ chi trả cho người gửi tiền trường hợp ngân hàng phá sản vẫn theo mức chi trả của bảo hiểm tiền gửi tối đa 75 triệu đồng là quá thấp. Không thể người gửi 100 tỷ đồng và người gửi 100 triệu cũng đều nhận số tiền đền bù cao bằng như nhau, là 75 triệu đồng. Người gửi tiền phải được nhận lại số tiền ứng với số đã gửi”, bà Thuý nói.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng. Ảnh: Hoàng Anh
Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng. Ảnh: Hoàng Anh

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng đề nghị, nếu thực hiện việc phá sản thì cần làm rõ việc có chi trả đầy đủ số tiền gốc và lãi cho người dân hay không.

“Nếu không trả đầy đủ cho người dân thì sẽ gây tác hại cho cả nền kinh tế và mất trật tự an toàn xã hội, dân sẽ mất lòng tin vào ngân hàng và nhà nước, sẽ đồng loạt rút tiền gửi, gây ảnh hưởng rất lớn đến việc huy động vốn”, ông Đồng nói.

Chủ tịch HĐQT NH Vietinbank Nguyễn Văn Thắng thì phân tích, trường hợp cho vay đặc biệt nhưng không thu hồi đủ thì tiền thiếu hụt sẽ phải xin ý kiến Quốc hội, trong khi tiền đã đưa ra trả cho người gửi tiền rồi. Với các khoản vay không thu hồi được thì chưa rõ ai sẽ phải chịu trách nhiệm.

Còn nếu cho phép sử dụng nguồn lực Nhà nước để hỗ trợ chi trả tiền gửi vượt hạn mức thì sẽ có khoảng trống khi NH phá sản, không đủ tiền trả cho người gửi, sẽ gây mất an toàn hệ thống.

Có nên dùng ngân sách cứu NH yếu kém?

Uỷ viên thường trực UB Tài chính ngân sách của QH Vũ Thị Lưu Mai chỉ ra việc dự luật nêu không sử dụng ngân sách Nhà nước xử lý NH yếu kém, nhưng thực tế việc đưa ra các giải pháp ‘giải cứu’ số nhà băng này như cho vay các khoản vay đặc biệt với mức ưu đãi lãi suất 0%, hay được miễn phí bảo hiểm tiền gửi… thì đã dùng ngân sách gián tiếp để cứu NH bị kiểm soát đặc biệt.

ĐBQH Vũ Thị Lưu Mai. Ảnh: Hoàng Anh
ĐBQH Vũ Thị Lưu Mai. Ảnh: Hoàng Anh

“Trường hợp cho vay rồi nhưng sau đó các NH này không thể phục hồi, vẫn phá sản và không có khả năng thanh toán các khoản vay thì ai sẽ chịu trách nhiệm? tiền ngân sách bỏ ra cho vay lấy lại thế nào?”, bà Mai nói.

Theo ĐB, đã quy định không sử dụng ngân sách cứu NH yếu kém thì dù trực tiếp hay gián tiếp đều không nên.

Tán thành quan điểm này, ĐB Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) cho hay, nếu không dùng ngân sách trực tiếp, mà lại gián tiếp giải cứu qua loạt biện pháp thì phải tính toán cụ thể sẽ đạt được hiệu quả thế nào sau thời gian xử lý.

“Chúng ta không nên né tránh, người dân được quyền biết họ đóng thuế và tiền thuế đó được dùng thế nào”, ông Nghĩa nhấn mạnh.

Chủ tịch HĐQT NH VietinBank Nguyễn Văn Thắng cho rằng, trường hợp phải cân đối chấp nhận bỏ ngân sách hỗ trợ các NH bị kiểm soát đặc biệt thì đó cũng là “khoản tiền rất nhỏ, nhưng sẽ đảm bảo an toàn hệ thống NH, xã hội”.

“Tôi đề nghị cho phép Chính phủ được sử dụng nguồn lực Nhà nước hỗ trợ bồi thường tín dụng trong trường hợp phá sản”, ông Thắng nói.

Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng. Ảnh: Hoàng Anh
Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng. Ảnh: Hoàng Anh

Giải trình trước Quốc hội, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho hay, dự luật đã cho phép Chính phủ áp dụng các giải pháp đặc biệt, do đó có thể quy định chi trả vượt hạn mức cho người gửi tiền trong trường hợp đặc biệt.

“Việc quy định trả vượt hạn mức cho người gửi tiền trường hợp NH rơi vào kiểm soát đặc biệt, Quốc hội có thể xem xét thêm và quyết định”, ông Hưng nói.

Hương Quỳnh