Những bóng hồng ghi dấu ấn trong giới làm phim Việt


Ngô Thanh Vân có sức hưởng, Nguyễn Hoàng Điệp vượt khó làm phim còn Nhuệ Giang, Síu Phạm là đạo diễn kỳ cựu, hoạt động bền bỉ.

Síu Phạm

Đạo diễn sinh năm 1948 có hành trình đến với phim ảnh độc đáo. Bà sống ở Thụy Sĩ, học lịch sử nghệ thuật và kịch nghệ tại thành phố Geneva. Năm 2010, khi đã ngoài 60 tuổi, bà mới đạo diễn phim đầu tiên – Đó hay Đây (Here and There), vào vòng tranh giải chính thức của LHP Busan (Hàn Quốc) ở hạng mục “New Current”. Hai phim sau của Síu Phạm là Căn phòng của mẹ và Con đường trên núi cũng có dấu ấn ở các liên hoan quốc tế.

bsp;

Trailer phim ‘Con đường trên núi’

Trailer phim.

Síu Phạm cho biết đến với điện ảnh khi đã lớn tuổi do thôi thúc cá nhân. Đạo diễn có phong cách nặng tính ngẫu hứng, nhiều ẩn dụ. Síu Phạm cùng chồng – ông Jean-Luc Mello – thường tự đóng trong phim mình. Là nhà làm phim độc lập, bà trải qua nhiều khó khăn về tài chính, có khi từng phải bán nhà để làm hậu kỳ phim. Síu Phạm làm việc ở cường độ cao và có tốc độ ra mắt tác phẩm mới khá nhanh so với mặt bằng phim độc lập. Về việc này, bà chia sẻ: “Tôi không nghỉ được, cứ phải tranh thủ thời gian thôi, biết được mình còn chừng bao lâu nữa mà nhởn nhơ”.

Việt Linh

Việt Linh sinh năm 1952, là đạo diễn nổi tiếng của điện ảnh Việt qua các tác phẩm Gánh xiếc rong (1988), Dấu ấn của quỷ (1992), Chung cư (1999), Mê Thảo thời vang bóng (2002). Sau Mê Thảo thời vang bóng, bà không còn đạo diễn phim do không đủ sức khỏe. Tuy nhiên, Việt Linh vẫn hoạt động sôi nổi, đạo diễn kịch Thiên Thiên năm 2014 và mở sân khấu Hồng Hạc một năm sau đó.

bsp;

Tình cha con trong “Ở đây có nắng”

Trailer “Ở đây có nắng”.

Năm 2015, Việt Linh là đồng biên kịch Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh cùng Victor Vũ và Đoàn Nhật Nam. Năm 2018, bà viết kịch bản phim Ở đây có nắng do Đỗ Nam đạo diễn, quy tụ diễn viên Quý Bình, Quỳnh Chi. Ngoài ra, Việt Linh lần đầu giữ vai trò nhà sản xuất ở dự án này. Một đóng góp khác của bà là phát triển dự án Tủ sách điện ảnh, trong đó có bản dịch của nhiều sách nghiên cứu có giá trị.

Nhuệ Giang

Thanh Vân (trái) và Nhuệ Giang.
Thanh Vân (trái) và Nhuệ Giang.

Nhuệ Giang sinh năm 1957, là bạn đời của đạo diễn Thanh Vân. Bà là nhà làm phim kỳ cựu của điện ảnh Việt với hơn 30 năm trong nghề. Nhuệ Giang có các tác phẩm nổi tiếng là Thung lũng hoang vắng (2001), Tâm hồn mẹ (2011), Lạc lối (2013). Trong đó, Thung lũng hoang vắng giành Bông Sen Bạc trong Liên hoan phim Việt Nam 2001, sau đó đoạt giải Fipresci (giải dành cho gương mặt đạo diễn mới của châu Á) trong Liên hoan phim quốc tế Melbourne (Australia) năm 2002. Phim lấy bối cảnh một ngôi trường vùng cao, nơi chỉ có ba giáo viên làm việc gồm thầy hiệu trưởng Tành (Nguyễn Hậu), cô Giao (Hồng Ánh) và cô Minh (Tuyết Hạnh).

bsp;

Nguyễn Hậu và Hồng Ánh đóng trong phim ‘Thung lũng hoang vắng’

Cảnh phim “Thung lũng hoang vắng”.

Nhuệ Giang thường xuyên cộng tác cùng chồng, làm phó đạo diễn và tuyển diễn viên cho phim của Thanh Vân. Bà cũng từng là phó đạo diễn cho Đặng Nhật Minh trong các phim Trở về, Thương nhớ đồng quê, Hà Nội mùa đông 46 và Mùa ổi. Gần đây, bà tích cực đấu tranh trong vụ lùm xùm sau cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam.

Trần Phương Thảo

Đạo diễn (trái) về Lê Ánh Phong - nhân vật chính của phim "Finding Phong".
Đạo diễn (trái) về Lê Ánh Phong – nhân vật chính của phim “Finding Phong”.

Trần Phương Thảo gây chú ý gần đây với Đi tìm Phong (Finding Phong) – phim tài liệu về người chuyển giới. Cô sinh năm 1977, sang Pháp học điện ảnh năm 2001, sau đó kết hôn với Swann Dubus – người đàn ông Pháp. Họ hiện sống ở Hà Nội và theo đuổi việc phim tài liệu. Nữ đạo diễn không ngại chạm đến những đề tài gai góc, phản ánh góc khuất xã hội. 

bsp;

Trailer Finding Phong

Trailer “Finding Phong”.

Worker’s Dream (2007) kể về những cô gái nông thôn nghèo khó, chỉ mong trở thành công nhân ở thành phố. With or Without Me (2011) và Up the Hills: Down the Valley (2016) xoay quanh những người trẻ nghiện ngập ở vùng núi. Còn phim Finding Phong kể hành trình chuyển giới nhiều nỗi niềm của một chàng trai Quảng Ngãi tên Phong. Đạo diễn trao máy quay cho Phong tự ghi hình nhưng vẫn trao đổi chặt chẽ với nhân vật. Bốn năm sau khi đoạt nhiều giải quốc tế, tác phẩm mới tìm được nhà phát hành tại Việt Nam. Ở buổi ra mắt phim tại TP HCM, Phương Thảo nói từng có lúc vô vọng khi bị các đơn vị từ chối việc phát hành.

Hồng Ánh

Hồng Ánh sinh năm 1977, là diễn viên nổi tiếng của điện ảnh Việt. Cô có nhiều vai được ngợi khen trong các phim Đời cát, Thung lũng hoang vắng, Người đàn bà mộng du và Trăng nơi đáy giếng. Người đẹp biến hóa đa dạng, thể hiện được nhiều mẫu nhân vật có tâm lý phức tạp. Gần đây, cô gặt hái thành công trong vai trò đạo diễn với Đảo của dân ngụ cư (giải “Phim hay nhất”, “Nam diễn viên chính xuất sắc” và “Đạo diễn hình ảnh xuất sắc” ở Liên hoan phim ASEAN 2017).

bsp;

Tình dục đầy bạo liệt trong Đảo của dân ngụ cư

Trailer “Đảo của dân ngụ cư”.

Ngoài vai trò đạo diễn và diễn viên, Hồng Ánh còn ghi dấu ấn trong việc giúp các phim tài liệu tìm nhà phát hành. Cô là người hỗ trợ truyền thông cho Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng và Đi tìm Phong. Những hoạt động tích cực của Hồng Ánh – cả trên mặt báo và mạng xã hội – khiến người xem chú ý đến những tác phẩm phản ánh thực trạng xã hội. Khi Đi tìm Phong có nhà phát hành chính thức, cô chia sẻ: “Tôi vui nhưng thấy mình vẫn còn đơn độc trên con đường đồng hành cùng các phim tài liệu Việt. Trong tương lai, tôi muốn có nhiều hơn nữa những bàn tay nâng đỡ từ bạn bè trong nghề, từ các mạnh thường quân khác để hỗ trợ giới làm phim độc lập”.

Ngô Thanh Vân

Người đẹp sinh năm 1979 là một trong số ít nghệ sĩ thành công ở cả phương diện diễn xuất và quản lý. Trên màn ảnh, cô gây tiếng vang khi đóng Dòng máu anh hùng (2007). Những thế võ đẹp mắt của Ngô Thanh Vân trong phim này khiến cô được gọi là “đả nữ” của điện ảnh Việt.

Từ năm 2010, Ngô Thanh Vân chuyển dần sang việc quản lý khi thành lập nhóm nhạc 365 – hoạt động được sáu năm và có tên tuổi trong làng nhạc. Năm 2015, người đẹp lần đầu sản xuất điện ảnh với phim Ngày nảy ngày nay. Cô tiếp tục con đường này và đạt thành công với Cô Ba Sài Gòn (2017) và Song Lang (2018). Ngoài ra, Ngô Thanh Vân đạo diễn Tấm Cám: Chuyện chưa kể (2016) – tác phẩm gây tranh cãi về chất lượng nhưng có doanh thu cao.

bsp;

Ngô Thanh Vân tát Lan Ngọc trong phim mới

Trailer “Cô Ba Sài Gòn”.

Ngô Thanh Vân có tầm nhìn và đề ra chiến lược dài hơi cho hãng phim. Khi về nước làm phim, võ sĩ Cung Lê nhận định cô là một trong các nhà sản xuất giàu kinh nghiệm nhất Việt Nam. Việc đóng các dự án quốc tế như Bright và Star Wars: The Last Jedi giúp nâng tầm tên tuổi người đẹp. Ngoài ra, Ngô Thanh Vân có sức ảnh hưởng lớn, từng khuấy động dư luận khi đối đầu hệ thống CGV về việc phát hành Tấm Cám: Chuyện chưa kể, cũng như lên án nạn quay lén phim trong rạp.

Nguyễn Hoàng Điệp

Làm phim độc lập là con đường cam go, nhất là ở Việt Nam khi dòng phim tác giả còn non trẻ. Những đạo diễn theo hướng này thường mất thời gian dài để xin tài trợ và phát triển dự án,. Nguyễn Hoàng Điệp (sinh năm 1982) là nhà làm phim độc lập nổi bật của Việt Nam với Đập cánh giữa không trung (2014). Cô ấp ủ dự án trong 5 năm, nhiều lần xin tài trợ nước ngoài trước khi đủ kinh phí sản xuất.

bsp;

Trailer phim 16+ “Đập cánh giữa không trung”

Trailer “Đập cánh giữa không trung”.

Đập cánh giữa không trung được khen ngợi với câu chuyện về một cô gái trẻ định phá thai. Tác phẩm nhận giải “Phim hay nhất” từ Liên đoàn các nhà phê bình phim châu Âu và Địa Trung Hải (FEDEORA) ở Liên hoan phim Venice 2014.

Ở chương trình Gặp gỡ mùa thu 2017, Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ nỗi khó khăn của phụ nữ khi làm phim, cụ thể vướng bận về kinh tế, gia đình. Ngoài phim ảnh, cô phải hoạt động kinh doanh để có thêm thu nhập. Dự án điện ảnh thứ hai của Nguyễn Hoàng Điệp là Câu chuyện buồn nhất thế gian – xoay quanh chủ đề nhạy cảm là tình dục.

Nguyễn Thị Thắm

Nhà làm phim sinh năm 1984 ghi dấu ấn với phim tài liệu Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng. Cô có cảm hứng thực hiện tác phẩm từ những lần đi xem các đoàn hội chợ. Để ghi hình, đạo diễn xin theo một gánh lô tô, ăn ngủ cùng những người chuyển giới trong 13 tháng, ghi lại tâm tư cùng các khoảnh khắc của họ. Hai nhân vật chính của phim – chị Phụng và chị Hằng – qua đời bảy tháng sau khi phim đóng máy (tháng 10/2010).

bsp;

Trailer phim ‘Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng’

Trailer “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”.

Nguyễn Thị Thắm mất đến bốn năm để đi nhiều nơi tìm kiếm kinh phí cho việc hậu kỳ. Sau khi chu du các liên hoan, phim ra mắt ở Việt Nam năm 2014 và trở thành hiện tượng của dòng phim tài liệu, khiến nhiều khán giả xúc động. Đạo diễn hy vọng sau phim này, cô được biết đến nhiều hơn để các dự án sau không gặp quá nhiều khó khăn. Hiện cô sống ở TP HCM, thực hiện một số phim ngắn và quảng cáo trước khi bắt tay vào phim mới.

Nguyễn Phương Anh

Đạo diễn Phương Anh (thứ ba từ phải sang) ở Toronto.
Đạo diễn Phương Anh (thứ ba từ phải sang) ở Toronto.

Nguyễn Phương Anh (Ash Mayfair) là nhà làm phim trẻ triển vọng của điện ảnh Việt. Cô sinh năm 1985 ở TP HCM, tốt nghiệp thạc sĩ ngành Đạo diễn Kịch nghệ ở Viện Hàn lâm Hoàng gia về Kịch nghệ London (Anh), thạc sĩ ngành Sản xuất phim ở đại học New York (Mỹ).

Phim đầu tay của cô – Người vợ ba (The Third Wife) – dự nhiều liên hoan phim năm nay, giành giải NETPAC ở LHP Toronto (Canada) và giải TVE-Another Look ở LHP San Sebastian (Tây Ban Nha). Trước đó, phim từng giành Giải thưởng của Quỹ sản xuất ở diễn đàn điện ảnh Hong Kong 2016. Tác phẩm xoay quanh Mây (Trà My đóng) – cô gái trẻ về làm vợ ba của một người đàn ông đứng tuổi.

bsp;

Trailer Người vợ ba (The Third Wife)

Trailer phim.

Qua câu chuyện này, Phương Anh muốn phản ánh tâm tư của nữ giới trong thế giới mà đàn ông thống trị. Trên Variety, cô chia sẻ: “Tôi lớn lên ở Việt Nam, một xã hội mà truyền thống, lịch sử và cộng đồng được đề cao hơn sự độc lập cá nhân. Chủ đề tình dục, chuyển biến của nữ giới khi lớn lên, cũng như cuộc đấu tranh của họ trong xã hội truyền thống trọng nam luôn khiến tôi thích thú”.

Ân Nguyễn